Osteoporoza

W zdrowych kościach znajdują się naczynia krwionośne, nerwy a takĹźe prawidłowo funkcjonujący system odnowy – czyli komĂłrki zwane osteoblastami, ktĂłre  „naprawiają”, regenerują i wytwarzają nową masę. Aktywność osteoblastĂłw uwarunkowana jest przez hormony, w tym estrogeny, ktĂłre dodatkowo wpływają na przyspieszenie tempa odnowy. Wraz ze spadkiem poziomu estrogenĂłw i progesteronu kości zaczynają tracić 0,5-3% masy rocznie. U kobiety, ktĂłra ma 80 lat taki ubytek moĹźe wynosić nawet 40%. Estrogeny dodatkowo ułatwiają pobieranie wapnia z krwi i zapobiegają jego wydalaniu. Brak odpowiedniej ilości estrogenĂłw przyczynia sie wiec do procesu niszczenia kości. Powstają w nich dziurki, co osłabia ich konstrukcję. Mniej jest rĂłwnieĹź tkanki kostnej, gdzie odkłada się wapń, w rezultacie kości tracą spistość, a z małych dziurek robią się „kratery”, kości stają sie kruche i łamliwe.

Osteoporoza to schorzenie upośledzające, groźne i bolesne, a co więcej występuje znacznie częściej, niż udar mózgowy, zawał mięsnia sercowego rak piersi czy nawet cukrzyca. Zwłaszcza kobiety powinny mieć świadomość tego niebezpieczeństwa i jak najwcześniej rozpocząć profilaktykę.

Nazwa choroby pochodzi z greki i oznacza „kość z wieloma dziurami”, klinicznie określa się ją jako „zrzeszotnienie, czyli zmniejszenie masy kostnej, powodujące łamliwość”. NiektĂłrzy specjaliści taki stan określają nazwą „osteopenia”, rezerwując „osteoporozę” dla stadium, w ktĂłrym doszło juĹź do złamania.

By skutecznie leczyć a takĹźe przeciwdziałać postępom choroby naleĹźy przede wszystkim najpierw postawić diagnozę. Niezwykle waĹźne jest zidentyfikowanie tej choroby w jak najwcześniejszym satdium. Zaawansowana osteoporoza powoduje pęknięcia i złamania – aĹź co trzecia kobieta powyĹźej 65 roku Ĺźycia łamie ktĂłryś z kręgĂłw, a co trzecia w wieku 90 lat ma za sobą złamanie biodra. Oba te złamania są bardzo bolesne i unieruchamiają w domu na długi czas. Profilaktykę najlepiej zacząć jak najwcześniej, a w wieku 50 lat zacząć regularnie odwiedzać ortopedę lub neurologa. Rozwijająca się osteoporoza moĹźe objawiać się bĂłlem w plecach, dusznościami, niestrawnością, kwaśnym odbijaniem, nietrzymaniem moczu lub stolca. Poproś lekarza o wykonanie testu na gęstość kości. Ubytek składnikĂłw mineralnych w kręgosłupie lub kości biodrowej oznacza dwu- lub nawet trzykrotny wzrost prawdopodobieństwa złamania lub pęknięcia.

Najlepszym sposobem na zapobieganie osteoporozie jest gimnastyka oraz dieta bogata w wapń. Są to najważniejsze dwa punkty wczesnej profilaktyki. Ważną informacją jest fakt, że nasz organizm przyswaja z jedzenia zaledwie 40% wapnia i to pod warunkiem, że w organizmie jest odpowiednia ilość witaminy D. Reszta wapnia jest wydalane z moczem. Jest na szczęście na to sprawdzony sposób. Wapń jest znacznie wolniej redukowany, jeśli w codziennej diecie zachowane są odpowiednie proporcje pomiędzy wapniem a fosforem, i wynoszą one 1:1. By to osiągnąć nie powinno się spożywać tłustego nabiału, a wybierać tylko ten o zawartości 1,5-2 % tłuszczu. Nie spożywajmy także produktów odtłuszczonych, ponieważ nie zawierają one witaminy D niezbędnej do wchłaniania wapnia. Negatywny wpływ na stan kości ma również sód, ponieważ “wypędza” wapń z organizmu, podobnie jak kofeina, która zwiększa utratę wapnia co prowadzi do osłabienia kości. Kościom szkodzi także zbyt duża ilość białka, które przyspiesza wytwarzanie i wydalanie moczu. Nie rezygnujmy jednak całkowicie z nabiału ponieważ zawarte są w nim inne składniki odżywcze, podobnie jak w rybach, grochu czy fasoli, również bardzo zasobnych w białko.

Kilka faktĂłw

Przemianę witaminy D upośledza alkohol. Prowadzi to do gorszej absorpcji wapnia z jelit oraz do nadmiernego wydalania go z moczem. Alkohol negatywnie wpływa także na osteoblasty.

Nieodpowiednia podaż wapnia w konsekwencji wywołuje pobieranie wapnia z kości w celu zapewnienia właściwego jego stężenia w surowicy krwi. Długotrwałe utrzymanie zbyt niskiego stężenia wapnia prowadzi do upośledzenia mineralizacji kości, a w rezultacie do osteoporozy i obniżenia ich wytrzymałości.

Nie każdy o tym wie, ale fosfor zawarty w zupach w proszku silnie obniża stężenie witaminy D w organizmie, przez co także bardzo szkodzi kościom. Należy zatem ograniczyć spożywanie gotowych produktów typu instant do minimum.

Ważne wskazówki dla utrzymania zdrowych kości

  • podczas słonecznej pogody nie unikaj świeĹźego powietrza
  • spoĹźywaj pokarmy bogate w wapń i witaminę D
  • utrzymuj prawidłową masę ciała
  • zmień tryb Ĺźycia z siedzącego na bardziej aktywny
  • ogranicz do minimum uĹźywki
  • poproś swojego lekarza aby ocenił czy TwĂłj organizm jest zagroĹźony osteoporozą, zapytaj go o badanie densytometryczne kości oraz o to czy przyjmowane przewlekle leki nie mają negatywnego wpływu na kości
  • unikaj sytuacji mogących doprowadzić do urazĂłw kości.
  • głównym ĹşrĂłdłem łatwo przyswajalnego wapnia jest mleko oraz jego przetwory,
  • z produktĂłw tych wapń przyswajany jest w 20-30%, a z produktĂłw roślinnych tylko w 10-13%.

Tags: , , , , , , ,

Napisz komentarz

Top